Onderzoek naar kunstwerken

Temidden van enkele tientallen conservatoren en restaureurs bewoog ik mij vanmiddag bij het Instituut Collectie Nederland (ICN) te Rijswijk. Je kunt wel zeggen de schatkamers van Nederland op het gebied van kunst, waar een onuitputtelijk lijkend aantal objecten zijn opgeslagen die op aanvraag worden uitgeleend, gerestaureerd en beheerd.

Schatkamers, dat is het woord dat in mij opkwam toen we in de depots – waar niet gefotografeerd mocht worden – werden rondgeleid. Je kijkt je ogen uit. Gigantische kelderruimten, in de ene zie je honderden stoelen van uiteenlopende stijl in rekken opgeslagen, in de andere duizenden schilderijen, opgehangen tegen uitschuifbare hangrekken, in de aardewerkafdeling staan lange stellages met serviezen, glaswerk, bewerkte stenen, vazen, enzovoorts.

IcnlucebertgroenIcndaglucebertHet is niet de bedoeling om op deze plaats een uitgebreid verslag over deze dag te schrijven. Ik beperk mij tot wat ik het interessantste vond. Dat was de collectie van ruim 2000 tekeningen die de weduwe van Lucebert aan het instituut ter bewaring had aangeboden. Restaurator Bas van Velzen liet een aantal daarvan zien en legde uit dat de kunstenaar naast Oostindische inkt ook andere materialen gebruikte om zijn tekeningen kleur te geven, iets dat minutieus is onderzocht en in grafieken is vastgelegd. Interessant voor o.a. kunsthistorisch onderzoek.

Even later gaf Madeleine Bisschoff, restaurator, een toelichting op de behandeling van ‘Les Animeaux’, een doek van Karel Appel. Op sommige plekken op dat schilderij is de verf losgeraakt, alsof de olie erin naar de oppervlakte is gekomen. Met een soort acylaatlijm is geprobeerd het weer op het doek te bevestigen zonder de oorspronkelijke kleur aan te tasten.

IcnappelrtlOp de foto zie je een cameraman, hij was van RTL4, en inderdaad: vanavond werd een reportage van deze middag uitgezonden in ‘4 in het land’. Daarin zag je ook de dame in beeld die hierboven op de foto staat. Zij was bezig met de restauratie van een schilderij van een onbekende kunstenaar. Ook werd in de reportage stilgestaan bij het kunstwerk van PUR schuim, Zuccaia van Piero Gilardi. Restaurator Aleth Lorne zette uiteen dat er een middel is gevonden om het schuim te restaureren en te conserveren zonder dat het zijn veerkracht verliest en waardoor het wel 150 jaar in goede staat blijft in plaats van enkele tientallen jaren.

Icnappel2IcnglasloodroermondIcnrestaurerenlijstNa afloop van een toch vrij vermoeiende middag smaakten de wijn en de hapjes prima, en liet conservator Geertje Huisman mij nog in een persoonlijke rondleiding de Gispencollectie zien en gaf zij toelichting op het Glas in lood conserveringsproject.

Advertisements

Aansteller?

Het leek allemaal erger dan het was, ik voel mij nu met terugwerkende kracht een aansteller. Want kon ik zondag na die val in de duinen nauwelijks een stap verzetten, gisteravond liep ik een volledige training mee van 105 minuten totaal, zonder een centje pijn. In Groep 6, onder leiding van Henk M. En het was nog een pittig programma ook: zeven maal 1000 meter in een redelijk strak tempo, zeg 4.45 tot 4.55 min. per kilometer.

Cartoon uit 1970 die ik voor een marathon-lopende collega maakte

Het gekke was: het ging goed, maar toch heeft het drie-en-een-halve dag niet-trainen tot een gering conditieverlies geleid: bij de zesde tempo lukte het niet meer om een strak tempo te handhaven, sterker nog, toen zakte ik een flink stuk terug, de zevende tempo ging wel weer maar nèt dat ene extra beetje lukte niet. Nou ja, het ging in ieder geval wel, de terugval is niet ernstig. En dik anderhalf uur, we zitten nog goed op schema.

Terug in de kantine, was het een drukke boel. Het droge maar door de avondmist toch koude weer had veel mensen naar de atletiekbaan gelokt. Marjolein was er ook, net terug van een zonovergoten sneeuwvakantie in Zwitserland.

Vanmiddag ga ik als verslaggever naar een onderzoeksdag van het ICN, het Instituut Collectie Nederland. Het gaat over hoe waardevolle kunstvoorwerpen gerestaureerd en geconserveerd worden en hoe je dat het beste kunt doen. Een summier verslag volgt.