Tonny Bourgonje: operette was haar leven

Img014_2Vandaag, op deze sneeuwrijke dag, zou mijn moeder 94 jaar zijn geworden. Zou, want zij is in 2000 overleden, vrij onverwachts nog.

Is dat niet tè persoonlijk om op een openbaar weblog te vermelden? Toch niet, omdat ik het meer zie als een posthuum eerbetoon aan mijn moeder, Tonny Bourgonje. Tijdens haar leven – vanaf haar zestiende tot haar 84ste levensjaar – was zij namelijk zeer actief in het operetteleven. Sterker nog, de operette wàs haar leven. Zij was muzikaal en artistiek leidster van achtereenvolgende gezelschappen, te beginnen bij het kinderoperettegezelschap dat zij op 16-jarige leeftijd al leidde, vervolgens het operettegezelschap ‘De Mascotte’ en tenslotte ‘Die Haghe Operette Spelers’. In het laatste decennium van haar leven waren de voorstellingen niet meer zo grootschalig en speelde zij in een ensemble. Hierboven staat zij links en op de kleurenfoto tweede van links, met een bos bloemen. De operettevereniging is wel blijven bestaan, maar meer ‘low profile’.

Img005_4Zij zat bij de voorstellingen achter de piano en vóór het orkest terwijl zij tegelijkertijd als dirigent en regisseuze optrad. Multifunctioneel heet dat tegenwoordig, zij had alles in de hand. Ik herinner mij nog goed de operettes die ik als kind mocht bijwonen, één of twee keer per jaar. Dat was menigmaal in de toenmalige ‘Dierentuin’ (het gebouw wel te verstaan) nabij het Malieveld, Het waren optredens met wel dertig mensen op het podium, gekostumeerd en wel.

Ook die kostuums werden deels zelf vervaardigd, door de mensen zelf, naderhand ook gehuurd en deel overgekocht van kostuumbedrijf De Wit dat destijds aan het Westeinde zat. Het publiek was altijd en onverminderd laaiend enthousiast en na afloop van de voorstelling was er ‘bal na’, in die tijd nog keurige dansen zoals de foxtrot, quickstep en weense wals.

Img015 Op de foto hiernaast zie je mij als nogal verlegen pre-puber zitten aan een tafeltje met mijn moeder en oma tijdens zo’n bal (het deel van de foto waar mijn grootvader op stond was nogal gehavend, die heb ik helaas moeten wegsnijden. Volgende keer beter Opa! ;-)).

Welke operettes, in feite de musicals van die tijd? Te veel om op te noemen. Nou vooruit, een paar: ‘Die Bajadère’, ‘Victoria und Ihr Husar’, ‘Im Weissen Rössl’, ‘The Desert Song’, ‘Das Land des Lächelns’, ‘De Dollarprinses’ en ga zo maar even door, ik ben lang niet volledig. Naderhand werden de voorstellingen ook in het voormalige – in de jaren zestig afgebrande – gebouw van OK&W gegeven, het Kurhaus, het Openluchttheater in het Zuiderpark en nog later in het Congresgebouw. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ook haar tweede man (mijn stiefvader) Eb Bakker erg veel heeft gedaan om allerlei dingen op zakelijk gebied voor elkaar te krijgen. Hij was dan ook de zakelijk leider van de Haghe Operette Spelers. Overigens ging het er absoluut niet om geld te verdienen met de operette, sterker nog: dat interesseerde mijn moeder hoegenaamd niets. Het ging haar louter om de operette.

Img007Img008Img009Img010Img012Img013Doordeweeks was mijn moeder ook altijd bezig met muziek. Ze zocht partituren uit en bewerkte ze, repeteerde veel, maakte aanvankelijk ook de choreografieën, gaf zangles aan tientallen mensen, waartoe zij zich naar de ‘muziekkamer’ begaf waar de piano stond en na tien minuten toonladders ‘inzingen’ allerlei liederen gezongen werden, klassiek, operette en liederen uit het American Songbook.

Img011_2Zelf ben ik nooit een operetteliefhebber geweest maar kon ergwaarderen, wat zeg ik, erg bewonderen wat mijn moeder er allemaal vooren aan deed. Operette was echt haar leven, alhoewel zij mij ooittoevertrouwde dat het sociale aspect, het samen met een grotevriendenkring iets moois en positiefs tot stand brengen en er mètelkaar ‘voor gaan’, voor  haar nòg belangrijker was dat de operette ansich. Enkele jaren voor haar dood werd zij nog koninklijkonderscheiden, een terecht en welverdiend eerbetoon.

Advertisements

No Responses Yet

  1. Mooi eerbetoon, prachtig om zo af en toe eens terug te denken aan je geliefden.

  2. Een mooi eerbetoon aan je moeder. Verdiend!!

  3. Prachtig en indrukwekkend stuk over je moeder, Fred. Dank je wel dat je dat met ons wilde delen.

  4. Vind het een pakkend stuk Fred, maar ik weet dat jij dat goed kan. En persoonlijke verhalen mag je toch altijd vertellen, het is tenslotte jou goede gevoel die je verwoord op het net en andere laat meegenieten met jou eerbetoon.

  5. Dank voor de positieve reacties waaruit jullie begrip en waardering blijkt!

  6. Beste Fred, Je kent mij niet, maar ik jou wel. Ik ben sinds 1977 lid van die Haghe operette spelers”. Het stuk over (voor ons mevrouw Bakker) vond ik heel goed. Jammer alleen dat je niet aan het eind schrijft dat we een doorstart gemaakt hebben en nog steeds optreden in verzorging- en bejaardehuizen. We zijn na het overlijden van je moeder een vereniging geworden en we treden gemiddeld 12 keer per jaar op met veel succes. Ook de kostuums maken we nog altijd zelf. Tijdens de repetities komt je moeder nog vaak ter sprake. Een voorbeeld: Ja, maar bij mevrouw Bakker deden we het altijd zo en dat was altijd een succes dus moeten we het niet veranderen! Ik wens je veel succes in je verdere leven. Met vriendelijke groeten Titi van Ditzhuyzen-Albarda.

  7. Hoi Fred,

    Alles goed? En wonen jullie nog in de Tomatenstraat? leuk om de foto’s te zien van de operette. Als kind ging ik vaak met mijn moeder (Thea Bourgonje) mee naar de operette. Ik heb daar alleen maar leuke herinneringen aan en vond alle mensen even aardig. Zoals je weet is mijn moeder overleden en en ben altijd op zoek naar foto’s die ik nog niet heb. Als je toevallig nog foto’s hebt waar mijn moeder op staat zou ik het fijn vinden als ik daar en kopie van mag hebben.

    Vriendelijke groeten
    Jan Gielen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: